مجموعه داستانها - عجایبی از امام علی علیه السلام – 4 – علی علیه السلام در میان قوم عطرفه

از جمله نشانه ها و معجزات امیرالمومنین روایتی است که زادان از سلمان نقل نموده است. روزی

رسول خدا (صل الله و علیه و آله و سلم) در بطحا نشسته و جماعتی از اصحاب نزد ایشان بودند. آن

حضرت در حالی که رو به ما داشت و حدیث می فرمود، ناگاه به گردبادی نظر افکند که گرد و غبار به پا

می کرد و همینطور که نزدیک میشد گرد و غبار بالاتر می رفت تا اینکه در مقابل رسول خدا (صل الله و

علیه و آله و سلم) ایستاد. در میان آن شخصی بود که گفت: ای رسول خدا (صل الله و علیه و آله و سلم)

سلام و رحمت و برکات خدا بر تو باد. بدان من فرستاده قوم خود هستم که به تو پناه آورده ام. ما را پناه

ده و کسی را همراه من از جانب خود بفرست که بر قوم ما تسلط داشته باشد. زیرا جمعی از آنان بر جمع

دیگر ستم کرده اند. تا او بین ما و آنها مطابق حکم خداوند و کتابش قضاوت کند و از من پیمان موکد

بگیر که فردا صبح او را صحیح و سالم به تو برگردانم. مگر آنکه برای من حادثه ای از جانب خداوند

پیش آید. پیامبر (صل الله و علیه و آله و سلم) فرمود: تو کیستی و قوم تو چه کسانی هستند؟ گفت: من

عطرفه بن شمراخ یکی از بنی کاخ هستم. من و جماعتی از خانواده ام استراق سمع می کردیم. ولی

هنگامی که ما را از آن منع کردند، مومن شدیم و زمانی که خداوند تو را به پیامبری مبعوث کرد، به تو

ایمان آوردیم و تو را تصدیق نمودیم. اما گروهی از این قوم با ما مخالفت کردند و بر اعمال گذشته

خویش پایدار ماندند. آنها از نظر تعداد از ما بیشتر و از نظر قدرت از ما نیرومندترند و بر آب و چراگاه

دست یافته اند و به ما و حیواناتمان ضرر وارد می کنند. پس کسی را با من به سوی آنان بفرست که بین

ما به حق حکم کند. پیامبر (صل الله و علیه و آله و سلم) فرمود: پوشش صورتت را بردار و خود را به

ما نشان بده تا تو را با آن صورت حقیقی ات که هستی ببینیم. آن شخص صورتش را برای ما گشود.

دیدیم پیرمردی است که بر او موی فراوان بود و سری دراز داشت. حدقه چشمش کوچک بود و در

دهانش دندان هایی مانند دندان های درندگان بود. سپس پیامبر (صل الله و علیه و آله و سلم) از او پیمان

گرفت کسی را که همراهش می فرستد، فردا صبح برگرداند. چون پیامش پایان یافت پیامبر (صل الله و

علیه و آله و سلم) به ابوبکر رو کرد و فرمود: کدام یک از شما با برادر ما عطرفه می رود تا ببیند آنها

در چه حالند و بین آنان به حق حکم کند؟ ابوبکر گفت: آنها کجا هستند؟ حضرت فرمود: آنها زیر زمین

هستند. ابوبکر گفت: چگونه ما طاقت داخل شدن در زیر زمین را خواهیم داشت و چگونه بین آنها

قضاوت کنیم در حالی که زبان آنها را نمی دانیم؟ پیامبر (صل الله و علیه و آله و سلم) جواب او را نداد.

سپس رو به عمر بن خطاب کرد و همان سخنانی که به ابوبکر فرموده بود به عمر گفت و عمر نیز

جوابی مثل جواب ابوبکر داد. سپس رسول خدا (صل الله و علیه و آله و سلم) رو به عثمان کرد و همان

حرف ها را که به آن دو فرموده بود، به عثمان گفت و عثمان نیز همانند ابوبکر و عمر پاسخ داد. سپس

رسول خدا (صل الله و علیه و آله و سلم) علی (علیه السلام) را خواست و به او فرمود: یا علی (علیه

السلام) با برادر ما عطرفه برو و بر قومش اشراف پیدا کن و ببین آنها در چه حالند و در بین آنها به حق

حکم کن. امیرالمومنین برخاست و عرضه داشت: گوش می سپارم و اطاعت می کنم. آنگاه شمشیرش را

حمایل نمود. سلمان گفت: من به دنبال علی (علیه السلام) حرکت کردم تا به وادی معهود رسیدند. وقتی

امیرالمومنین وسط آن قرار گرفت، به من نگاه کرد و فرمود: ای اباعبدالله، خداوند جزای کوشش تو را

عطا فرماید، برگرد. من برگشتم و ایستادم و به آن حضرت نگاه می کردم که چه کاری انجام می دهد.

دیدم زمین شکافته شد و حضرت در آن فرو رفت و زمین به حال اول برگشت. اندوه و حسرت فراوانی به

من دست داد که خدا از آن آگاه تر است و همه آن به خاطر شفقت نسبت به امیرالمومنین بود. پیامبر

(صل الله و علیه و آله و سلم) صبح کرد و نماز صبح را با مردم خواند و سپس بر کوه صفا نشست در

حالی که اصحابش دور آن جناب را گرفته بودند. امیرالمومنین از موعد مقرر دیرتر کرده بود. تا اینکه

خورشید کاملا بالا آمد و مردم در مورد آن حضرت زیاد حرف می زدند. از جمله می گفتند: جن ها پیامبر

(صل الله و علیه و آله و سلم) را فریب دادند و خداوند ما را از دست ابوتراب راحت کرد و افتخار کردن

او به پسرعمویش تمام شد. سرزنش دشمنان و منافقین آشکار گردید تا اینکه پیامبر (صل الله و علیه و

آله و سلم) نماز ظهر و عصر را نیز خواند و به جای خود بازگشت و مردم آشکارا سخن می گفتند و از

امیرالمومنین مایوس گشتند. نزدیک غروب خورشید بود و مردم مطمئن شدند که علی (علیه السلام)

هلاک شده است و نفاقشان هویدا گشت. ناگهان کوه صفا شکافته شد و امیرالمومنین در حالیکه از

شمشیرش خون می چکید و عطرفه همراه او بود، دیده شد. پیامبر (صل الله و علیه و آله و سلم)

برخاست و میان دو چشم و پیشانی علی را بوسید و به او فرمود: چه چیز تو را تا به حال از من دور

داشت؟ علی (علیه السلام) فرمود: به جانب خلق کثیری که به عطرفه و قومش ظلم کرده بودند رفتم و

آنها را به سه چیز دعوت کردم. آنها را به توحید و نبوت شما فراخواندم، از من نپذیرفتند. از آنها

خواستم که جزیه بپردازند، قبول نکردند. از آنها خواستم که با عطرفه و قومش صلح کنند، طوریکه

جوی های آب و چراگاه ها یک روز از آن عطرفه و روز دیگر از آن آنها باشد اما سرباز زدند و قبول

نکردند. پس شمشیر کشیدم و از آنان بیش از هشتاد هزار جنگجو را کشتم و چون آنچه را که بر سرشان

آمد مشاهده کردند، فریاد زدند: الامان، الامان. گفتم: امانی برای شما نیست مگر به وسیله ایمان به خدا.

پس به خدا و به شما ایمان آوردند. سپس میانه آنها و عطرفه و قومش صلح برقرار نمودم و برادر شدند

و اختلاف از میان آنها برداشته شد و تا کنون با آنها بودم. پس عطرفه گفت: ای رسول خدا، خداوند از

جانب اسلام به شما جزای خیر دهد و به پسرعموی شما علی (علیه السلام) از جانب ما پاداش خیر دهد.

سپس به سوی آنجا که می خواست بازگشت.

علصى (علیه السلام) والمناقب، ص 171 – 167.